Praca z tarczami tnącymi i szlifierskimi zawsze wiąże się z ryzykiem. Choć producenci przykładają ogromną wagę do jakości i bezpieczeństwa, w praktyce zdarzają się sytuacje awaryjne, w których tarcza pęka podczas pracy. To jeden z najgroźniejszych scenariuszy, ponieważ elementy tarczy wirują z ogromną prędkością i mogą spowodować poważne obrażenia. Warto wiedzieć, jak zachować się w takiej sytuacji, aby zminimalizować ryzyko i udzielić szybkiej pomocy poszkodowanemu.
Dlaczego tarcze pękają?
Pęknięcie tarczy to zawsze efekt przeciążenia lub uszkodzeń mechanicznych. Przyczyn może być wiele:
- zastosowanie tarczy niezgodnie z jej przeznaczeniem (np. tarcza do stali używana do betonu),
- przekroczenie maksymalnej prędkości obrotowej podanej przez producenta,
- uszkodzenia powstałe podczas transportu lub przechowywania,
- brak odpowiedniej osłony na maszynie,
- nieprawidłowy montaż (np. źle dokręcona nakrętka),
- naturalne zużycie tarczy, która powinna zostać wymieniona wcześniej.
Świadomość tych zagrożeń to pierwszy krok do ich uniknięcia. Jednak nawet przy zachowaniu zasad BHP wypadki się zdarzają.
Procedury awaryjne w momencie pęknięcia tarczy
Najważniejsza zasada brzmi: zachować spokój i nie wykonywać gwałtownych ruchów.
- Natychmiast wyłącz maszynę – odcięcie zasilania zatrzyma wirujące elementy.
- Odłóż narzędzie w bezpieczne miejsce – najlepiej na podłoże, z dala od osób postronnych.
- Nie próbuj chwytać odłamków – fragmenty tarczy mogą wciąż być rozgrzane lub poruszać się z dużą prędkością.
- Oceń sytuację – sprawdź, czy ktoś ucierpiał. Jeśli nie ma rannych, odizoluj miejsce pracy, aby nikt nie nadepnął na ostre kawałki.
- Zabezpiecz teren – zbierz odłamki tarczy i usuń je do specjalnego pojemnika na odpady.
Dopiero po wykonaniu tych czynności można wrócić do analizy przyczyn zdarzenia i podjęcia decyzji, czy praca może być kontynuowana.
Pierwsza pomoc w razie obrażeń
Niestety, pęknięta tarcza często kończy się urazem. Postępowanie zależy od rodzaju obrażeń:
- Skaleczenia i otarcia – przemyj ranę wodą lub roztworem antyseptycznym, a następnie załóż jałowy opatrunek.
- Krwotok – uciśnij ranę czystym opatrunkiem, a jeśli krwawienie jest obfite, załóż opaskę uciskową powyżej rany i natychmiast wezwij pogotowie.
- Odłamki w ciele – nie wolno ich wyciągać na własną rękę, aby nie pogorszyć stanu poszkodowanego. Zabezpiecz ranę i wezwij pomoc medyczną.
- Uraz oka – nie pocieraj i nie próbuj usuwać ciała obcego samodzielnie. Zabezpiecz oko sterylną gazą i udaj się do okulisty lub na SOR.
- Utrata przytomności — sprawdź oddech i krążenie, w razie potrzeby rozpocznij resuscytację krążeniowo-oddechową.
Zawsze w przypadku poważniejszych obrażeń konieczne jest wezwanie profesjonalnej pomocy.
Co zrobić po incydencie?
Po udzieleniu pierwszej pomocy i zabezpieczeniu miejsca pracy należy przeanalizować, dlaczego doszło do wypadku. Warto:
- skontrolować stan maszyny i jej osłon,
- sprawdzić dokumentację tarczy (czy była zgodna z przeznaczeniem i parametrami narzędzia),
- przejrzeć pozostałe tarcze w warsztacie pod kątem uszkodzeń,
- przypomnieć pracownikom o zasadach BHP i konieczności regularnych przeglądów osprzętu.
W firmach budowlanych i przemysłowych takie zdarzenie powinno być również odnotowane w rejestrze wypadków i zgłoszone odpowiednim służbom.
Jak zapobiegać podobnym sytuacjom?
Najlepszym sposobem na uniknięcie awarii jest profilaktyka:
- korzystanie wyłącznie z tarcz spełniających normy jakości (np. EN 12413),
- przechowywanie tarcz w suchym miejscu, z dala od wilgoci i dużych różnic temperatur,
- kontrola tarczy przed każdym użyciem (czy nie ma pęknięć, ubytków, oznak zużycia),
- stosowanie odpowiednich osłon i środków ochrony osobistej (okulary, rękawice, odzież ochronna),
- przestrzeganie dopuszczalnej prędkości obrotowej podanej na tarczy,
- używanie tarczy zgodnie z jej przeznaczeniem materiałowym.
Proste działania prewencyjne znacząco zmniejszają ryzyko poważnych wypadków.
Podsumowanie
Pęknięcie tarczy w trakcie pracy to sytuacja wyjątkowo groźna, ale można z niej wyjść bezpiecznie, jeśli zna się podstawowe procedury awaryjne. Najważniejsze to szybkie wyłączenie maszyny, zabezpieczenie miejsca zdarzenia i udzielenie pierwszej pomocy poszkodowanemu. W dalszej kolejności należy ustalić przyczyny wypadku i wyciągnąć wnioski na przyszłość.
Aby zmniejszyć ryzyko podobnych zdarzeń, zawsze warto inwestować w tarcze wysokiej jakości i regularnie wymieniać zużyte egzemplarze. Jeśli potrzebujesz sprawdzonych produktów, znajdziesz je w sklepie RaptorStore.pl – od tarcz uniwersalnych po specjalistyczne modele diamentowe i szlifierskie, które gwarantują bezpieczeństwo i niezawodność podczas pracy.









